Karaiby.html

dolar amerykański(USD): 2,8673



Karaiby (Wyspy Karaibskie; dawniej: Indie Zachodnie) – rejon pomiędzy kontynentami Ameryk. Nazwa pochodzi od Indian nazywanych Karaibami (Carib, Caraïbes), którzy niegdyś zamieszkiwali część Karaibów określaną dziś jako Małe Antyle.

Wiedzę o zwyczajach Karaibów (a tym samym nazwę) spopularyzowały w ówczesnej Europie opisy drukowane po drugiej wyprawie Kolumba.

Karaiby obejmują geograficznie: Antyle, Wyspy Bahama, Kajmany oraz część wysp położonych na Morzu Karaibskim.

W skład Karaibów wchodzą wszystkie wyspiarskie państwa i terytoria zależne Ameryki Środkowej: Antigua i Barbuda, Bahamy, Barbados, Dominika, Dominikana, Grenada, Haiti, Jamajka, Kuba, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Trynidad i Tobago, Anguilla, Antyle Holenderskie, Aruba, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Gwadelupa, Kajmany, Martynika, Montserrat, Navassa, Portoryko, Saint-Barthélemy, Saint-Martin, Turks i Caicos, Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych.

W sumie obejmują one obszar 255 tys. km², z liczbą ludności przekraczającą 40 mln osób^[1].

edytuj Historia

Zmiany polityczne na Karabach w przeszłości

Karaiby zostały odkryte przez Kolumba w XV wieku i dość szybko skolonizowane przez mocarstwa europejskie.

Kuba, wschodnia część Hispanioli (Dominikana) i Portoryko stanowiły własność korony hiszpańskiej, Jamajka należała do W. Brytanii, zachodnia część Hispanioli(Haiti) do Francji.

We francuskiej części Hispanioli w 1791 r. czarni niewolnicy, stanowiący zdecydowaną większość ludności wyspy, uniezależnili się w drodze zbrojnego powstania od Francuzów, rozbili ekspedycję wojsk napoleońskich w 1803 r. i w następnym roku utworzyli własne niepodległe państwo.

Również hiszpańska Dominikana, po kilku nieudanych powstaniach, uzyskała niepodległość w 1844 r. W ten sposób wszystkie hiszpańskie posiadłości w pierwszej połowie XIX w. stały się niepodległe, prócz Kuby i Portoryko.

Kuba, największa z wysp karaibskich, mimo kilkakrotnych buntów tubylczej ludności w latach 1868-1875 i 1895, pozostawała zależna od Hiszpanii do 1898 r., to jest do wojny Stanów Zjednoczonych Ameryki z Hiszpanią. Po klęsce Hiszpanii uzyskała niepodległość pod egidą USA, podobnie jak Portoryko. Hiszpanie zorganizowali na wyspie wielkie plantacje upraw trzciny cukrowej, a także tytoniu, i stała się ona największym eksporterem cukru oraz cygar na świecie, przy czym głównym odbiorcą tych wyrobów były Stany Zjednoczone. Kraje te były bardzo ściśle związane ze sobą gospodarczo i politycznie aż do 1959 r.

Najbardziej stabilna sytuacja polityczna panowała na brytyjskiej Jamajce. Na wyspie Brytyjczycy zorganizowali wielkie wydajne plantacje trzciny cukrowej. Prace na nich wykonywali również Murzyni, lecz uzyskali oni w 1834 r. status ludzi wolnych. Wówczas też zaczęto stosować mechanizację prac na plantacjach trzciny cukrowej i wybudowano duże rafinerie cukru na wyspie. Wyspa przynosiła ciągle wielkie dochody i była najbardziej rozwinięta gospodarczo na Karaibach. Gdy popyt na cukier po 1870 r. zmalał, w wyniku konkurencji cukru kubańskiego i brazylijskiego, plantatorzy na Jamajce przestawili się na produkcję bananów i rumu.

edytuj Państwa i terytoria zależne z obszaru Karaibów

Państwo / Terytorium zależne	Stolica	Powierzchnia [km²]	Miejsce (Powierzchnia)	Liczba mieszkańców (rok 2008)[2]	Miejsce (mieszkańcy)	Gęstość zaludnienia [mieszk./km²]
Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych (USA)	Charlotte Amalie	346	17	109 840	15	317
Anguilla (UK)	The Valley	102	23	14 108	25	138
Antigua i Barbuda	Saint John's	443	13	84 522	18	191
Aruba (NL)	Oranjestad	193	21	101 541	16	526
Bahamy	Nassau	13 940	4	307 451	10	22
Barbados	Bridgetown	431	14	281 968	11	654
Bermudy (UK)	Hamilton	53	26	66 536	20	123
Brytyjskie Wyspy Dziewicze (UK)	Road Town	153	22	24 041	23	157
Dominika	Roseau	754	19	72 514	19	96
Dominikana	Santo Domingo	48 730	2	9 507 133	2	195
Grenada	Saint George's	344	18	90 343	17	262
Gwadelupa (FR)	Basse-Terre	1 628	8	400 736 [3]	7	246
Haiti	Port-au-Prince	27 750	3	8 924 553	3	322
Jamajka	Kingston	10 991	6	2 804 332	5	255
Kajmany (UK)	George Town	262	19	47 862	21	183
Kuba	Hawana	110 860	1	11 423 952	1	103
Martynika (FR)	Fort-de-France	1 128	9	397 732 [3]	8	356
Montserrat (UK)	Brades	102	24	5 079	27	50
Antyle Holenderskie (NL)	Willemstad	960	10	225 369	12	235
Portoryko	San Juan	9 104	5	3 958 128	4	287
Saint-Barthélemy (FR)	Gustavia	21	27	7 492	26	357
Saint-Martin (FR)	Marigot	54	25	29 376	22	544
Saint Kitts i Nevis	Basseterre	261	20	39 817	21	153
Saint Lucia	Castries	616	12	159 585	13	259
Saint Vincent i Grenadyny	Kingstown	389	16	118 432	14	304
Trynidad i Tobago	Port-of-Spain	5 128	7	1 231 323	6	240
Turks i Caicos (UK)	Cockburn Town	430	15	22 352	24	52

1. ↑ Dane na podst. Encyklopedia PWN. [dostęp 24 września 2008].
2. ↑ Údaje z www.cia.gov (platné k červenci 2008)
3. ↑ ^{3,0 3,1} Hodnoty ze stránek francouzského statistického úřadu (rok 2006)

edytuj Zobacz też

• Ugrupowania integracyjne w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach

Przypisy

edytuj Linki zewnętrzne

• Karaiby. [dostęp 24 września 2008]. - galerie zdjęć i informacje dotyczące wysp na Karaibach

p • d • e Kontynenty Afryka Ameryka Południowa Ameryka Północna Antarktyda Australia Azja Europa Eurazja Eurafrasia Ameryka Afryka Południowa • Północna • Środkowa • Wschodnia • Zachodnia Ameryka Anglosaska • Centralna • Karaiby • Mezoameryka • Łacińska • Południowa • Północna • Środkowa Azja Bliski Wschód • Daleki Wschód • Południowa • Południowo-Wschodnia • Północna • Środkowa • Zachodnia • Zakaukazie Europa Południowa • Północna • Środkowa • Wschodnia • Zachodnia Australia i Oceania Oceania • Australia • Nowa Zelandia • Melanezja • Mikronezja • Polinezja • Australazja Obszary polarne Arktyka • Antarktyka Oceany Atlantycki (Atlantyk) • Arktyczny • Indyjski • Południowy • Spokojny (Pacyfik)